[25/11/2003]
źródło: PFCG
autor: Przybyłowski M.
Komisja Europejska zakończyła proces publicznych konsultacji nad dokumentem pt. „Modernizacja prawa spółek oraz wzmocnienie nadzoru korporacyjnego w Unii Europejskiej” (Modernising Company Law and Enhancing Corporate Governance in the European Union A Plan to Move Forward).
5 listopada 2003 r. został opublikowany dokument zawierający komentarze do propozycji przedstawionych przez Komisję Europejską. Nadesłanych zostało 114 komentarzy od przedstawicieli różnych sektorów, inwestorów instytucjonalnych, dostawców usług finansowych, audytorów, księgowych, prawników, a także od przedstawicieli administracji szczebla krajowego.
PROPOZYCJE I NADESŁANE KOMENTARZE W ZAKRESIE CORPORATE GOVERNANCE:
- Europejski Kodeks Nadzoru Korporacyjnego nie jest potrzebny – z tezą tą zgadzała się większość komentarzy, współistnienie wielu kodeksów na poziomie krajowym nie jest postrzegane przez inwestorów i emitentów jako problem, a system nadzoru korporacyjnego powinien rozwijać się w sposób naturalny pod naciskiem sił rynkowych.
- Coroczne sprawozdanie corporate governance – komisja w najbliższym czasie przygotuje propozycję dyrektywy, która określi zakres informacji ujawnianych w sprawozdaniu. Chociaż publikacja tego typu zapewne poprawi transparentność spółek oraz zwiększy jakość publikowanych informacji, to forma dyrektywy jest zbyt mało elastyczna i przyczyni się do standaryzacji zawartych informacji.
- Polityka inwestycyjna inwestorów instytucjonalnych względem spółek będących przedmiotem ich inwestycji powinna być jawna – rekomendacja ta zyskała poparcie instytucji biorących udział w konsultacjach, chociaż zdaniem większości informacje powszechnie uważane za „tajne” nie powinny być ujawniane. Inwestorzy nie powinni być także zmuszani do systematycznego wykorzystywania prawa głosu na walnych zgromadzeniach spółek.
- Spółka powinna wykorzystywać Internet i pozostałe media elektroniczne do publikacji informacji dla inwestorów, szczególnie w kwestii Walnych Zgromadzeń – jednak z uwagi na ograniczenia technologiczne zapis taki nie powinien znaleźć się w dyrektywie o transparentności. Natomiast tradycyjne metody pozyskiwania informacji powinny być darmowe i ogólnie dostępne dla akcjonariuszy.
- Komisja przedstawi propozycję dyrektywy mającą na celu pomóc akcjonariuszom w wykorzystaniu niektórych praw (zadawanie pytań zarządowi, przedstawianie propozycji rezolucji, głosowanie w przypadku nieobecności czy udział w zgromadzeniach za pomocą mediów elektronicznych) – rekomendacja została przyjęta pozytywnie przez konsultantów, jednak wykorzystanie tych praw przez akcjonariuszy powinno być uwarunkowane w ten sposób, aby nie doprowadzić do nadużyć i blokady obrad walnych zgromadzeń. Zwrócono także uwagę na fakt, iż wskazania w zakresie użycia mediów elektronicznych przyczynią się do rozwiązania problemów związanych z głosowaniem transgranicznym.
- Ustanowienie równych praw dla wszystkich akcjonariuszy – problem postulatu "jedna akcja - jeden głos" nie został rozstrzygnięty (Komisja przygotuje opracowanie naukowe poświęcone tej kwestii), chociaż zwrócono uwagę, że w ramach tego problemu należy rozpatrzyć regulację dotyczącą grup piramidalnych, udziałów krzyżowych czy złotej akcji.
- Wzmocnieniu powinna ulec rola niezależnych dyrektorów nie-wykonawczych. Minimalne standardy w zakresie tworzenia i struktury rady oraz komitetów ds. nominacji, wynagrodzeń oraz audytu powinny zostać ustalone na poziomie UE, a wprowadzone przez kraje członkowskie przynajmniej na zasadzie „comply or explain”
- Komisja zaproponowała rekomendację w zakresie ujawniania wynagrodzeń dyrektorów – ujawnienie tych informacji będzie miało kluczowe znaczenie dla ochrony akcjonariuszy i przyczyni się do większej przejrzystości finansowej spółki.
- Kolektywna odpowiedzialność dyrektorów za sprawozdania finansowe i główne sprawozdania nie-finansowe powinna być, zdaniem Komisji, gwarantowana prawem. W komentarzach często poruszano problem określenia, które dokumenty stanowią główne sprawozdania nie-finansowe oraz podkreślano niewykonalność jednoczesnego zatwierdzania dokumentów przez zarząd i radę nadzorczą spółki. Aczkolwiek minimalne standardy w tej kwestii powinny być zatwierdzone.
- Komisja zamierza przedstawić propozycję dyrektywy zwiększającą odpowiedzialność dyrektorów. Prowadzić to będzie do wprowadzenia specjalnych praw mających ochronić inwestorów przed nadużyciami ze strony dyrektorów. Zdaniem instytucji biorących udział w konsultacjach krajom członkowskim powinna zostać zapewniona elastyczność w sposobie wprowadzania zaleceń, szczególnie z uwagi na fakt, iż zagadnienia te obejmują sferę prawa upadłościowego czy kryminalnego.
- Utworzenie Europejskiego Forum Corporate Governance w celu konwergencji już istniejących i koordynacji prac nad nowymi kodeksami nadzoru korporacyjnego w krajach członkowskich. Idea stworzenia instytucji pan-europejskiej została przyjęta pozytywnie, chociaż konsultanci domagają się wyjaśnienia zakresu obowiązków Forum. Zdaniem niektórych, instytucja taka powinna być prowadzona przez środowiska inwestorskie i emitenckie, a nie rządowe czy administracyjne. Niemniej jednak, instytucja taka mogłaby stać się cennym źródłem doradczym dla Komisji Europejskiej.